مرتضى مطهري

276

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

كريمهء * ( يا ايها النبى قل لازواجك و بناتك و نساء المؤمنين يدنين عليهن من جلابيبهن ذلك ادنى ان يعرفن فلايؤذين ) * بنا بر يكى از دو تفسير كه ما در كتاب مسئلهء حجاب انتخاب كرده‌ايم ، نظر به حريم عفاف دارد . حالا چه دليلى هست كه اين حديث عمل متكبرانه و بخيلانه و جبانانه را بيان مىكند نه خود كبر و بخل و جبن را ؟ اولًا تعليلى كه در متن حديث مخصوصاً در مورد كبر آمده است كه : * ( لم تمكن من نفسها . ) * تعليل بخل كه : * ( حفظت مالها و مال بعلها ) * اگر همان ظاهرش را بگيريم در مورد مرد هم جارى است . مرد هم كه بخل مىورزد مىخواهد مال خودش را حفظ كند ، نظر ديگر ندارد . ظاهراً مقصود از * ( مالها و مال بعلها ) * همان مال مشتركى است كه در اختيار دارد كه شوهر مىآورد و در اختيار او مىگذارد . مقصود اين است كه بخشندهء مال شوهر نباشد . و از نظر مال شخصى هم مسلماً زن استهلاك ثروتش از مرد بيشتر است و قدرت اكتساب مال از طريق مشروع برايش كمتر است و احتياج او هم به داشتن ثروت و ذخيرهء آن از مرد بيشتر است و نيازمندى براى او كه حامل گوهر عفت است خطرناكتر است ، پس لازم است نه از جهت بخل و شُحّ نفس بلكه از جهت احتياط و دورانديشى عاقلانه در حفظ مال خود بيش از مرد بكوشد . و اما تعليل در مورد جبن كه : * ( فرقت من كل شىء يعرض لها ) * . در واقع مىخواهد زن را به لزوم رعايت احتياط توصيه كند ، از آن جهت كه زن و مرد از لحاظ عفاف كه براى هر دو مشترك است تفاوتى دارند كه عفاف زن قابل دستبرد از طرف مرد هست ولى عفاف مرد قابل اينكه از طرف زن مورد تجاوز واقع شود نيست . هيچ وقت شما در دنيايى كه دم از تساوى زن و مرد در همه شئون هست نشنيده‌ايد كه بنويسند فلان مرد از طرف فلان زن مورد تجاوز واقع شد . زن به موجب ضعف جسمانى و وضع خاص تناسلى قابل اجبار و عنف هست ولى مرد قابل اجبار و عنف نيست . به عبارت ديگر ، اين حديث ناظر به اين است كه زن در هرجا عفافش در معرض خطر